17 Июля 2018
19 августа сего года в Москве медиакомпания Tajinfo приобрела популярный радио-канал «Муходжир», вещающий в режиме онлайн во всемирной паутине. Стороны, в том числе прежние владельцы ресурса – уроженцы Таджикистана Рахим Каландаров и Тохир Хамдамов, сумму сделки не раскрывают, ссылаясь на политику конфиденциальности.
tajinfo

tajinfo

Тоскую, сожаленья не тая, По той земле, что Родиной звалась!

К нам в редакцию поступило письмо от уроженки Таджикистана, ныне проживающей в городе Саратов Российской Федерации Людмилы Борисовны Панковой, в котором она с гордостью вспоминает годы своей жизни в Таджикистане и с любовью пишет стихи о красоте нашей страны, гостеприимстве нашего народа.
Внизу приводим письмо и с огромным удовольствием напечатаем стихи Людмилы Борсовны, которые посвящает своей Родине – Таджикистан и всему Востоку.

Уважаемая редакция, здравствуйте!
Узнала о появлении Вашей газеты в России и решилась написать Вам. Меня зовут Панкова Людмила Борисовна, живу и работаю в Саратове. Но родилась в Таджикистане, половину жизни провела там. Затем мы уехали в Россию, но Таджикистан, и вообще Восток, оставили неизгладимый след в моей душе. Мне так не хватило гор на горизонте, бескрайних хлопковых полей, я с теплотой вспоминаю Восточное гостеприимство, цветующие абрикосовые и персиковые сады- до горизонта, голубые купола, гордые и молчаливые минареты, бескрайные поля тюльпанов...
Все это вылилось в мои стихотворения, и я решила написать их Вам, может быть, они заденуть какие-то струнки в чьей-то душе...

С уважением- Панкова Людмила Борисовна.

Ностальгия
Все поле-в зелени, и тихая река,
Широкой лентой огибая берег,
Куда-то убегает в облака-
Так далеко, что и сама не верит.

Чуть слышно обвевает ветерок,
Чуть видно дымка над рекой курится...
Какой простор! Какой в душе восторг!
И в небо хочется взлететь, как птица!

... А я тоскую по другой земле-
Где снега нет, но, помнится, порою
Подснежник зацветает в феврале,
Пускай – в конце, но, все-таки –зимою!

Там белый-только хлопок на полях,
Там никогда не слышен звон капели,
Но там –не видно городов в садах,
Когда деревьев зацветут в апреле.

От запахов- кружится голова!
До горизонта, сколько видишь вдаль-
Там розовою пегной кружева:
Цветущий персик, абрикос, миндаль.

Их аромат –как солнечная нить,
Как звонкий Гимн Весне самой Природы!
Его ладонью можно зачерпнуть – и пить!
И вся долина –словно чаша с медом!

...Над миром царственно седой Памир застыл,
И, высотой своейю небо раня,
Он, как ладноями, долину защитил
От злых ветров отрогами Тянь-Шаня.

Там-царство вековых снегов и льда,
Луга альпийские- нездешней красоты!
Там в речках- ледниковая вода
Кристальной свежести и чистоты!

Но этот мир уже теперь- не мой!
Любовь подчас не высказать словами...
Восток и горы, вы в душе- со мной!
Всегда со мной! Но я уже - не с вами!

Тоскую, сожаленья не тая,
По той земле, что Родиной звалась.
Тоскую, потому, что- не моя!
Хотя я там когда-то родилась...

ВОСТОЧНАЯ СЛАВЯНКА
Откуда ты?- Меня спроси-
И вряд ли я отвечу прямо:
Я- дочь Востока и Руси,
Славянка, но из Согдианы.

Во мне история слилась
Великих двух цивилизаций,
И каждая отозвалась
На сердце музыкой
вибраций.

Душой в историю вросла,
И я навек в себе впитала
Те голубые купола
На узких улочках квартала,
И минаретов тишину,
И мудрых медресе порталы...

И в прошлой жизни к ним я шла
В минуты горького отчаянья;
Их голубые купола
Во мне хранят свои молчанье...

Кто на Востоке был когда-то,
Меня, наверное, поймет,
И через все века и даты
Печать Востока пронесет;

Но храмов колокольный звон-
Набатый, славящий, венчальный-
И лики светлые икон
Меня хранили изначально.Во мне слились,
как два истока,
Как символ вечной новизны-
И пряный аромат Востока,
И свежесть снежной белизны.

Незаживающею раной
Мне эхом в сердце отдает
И топот конниц Тамерлана,
И звон мечей, и стрел полет.

И это я, вся- боль и страх-
В мечети от врагов скрывалась,
И я от них же отбивалась
В кольчуге и мечом
в руках...

Во мне живут
одновременно,
Сливаясь вместе,
до сих пор,
И нега томная гарема,
И вольной удали задор.

Я и сама себя незнаю,
Но так хочу себя познать!
Свои слова, поступки, мысли
И мне порой не предсказать.

Но если надо, то отдать
Я сердце свет могу,
как Данко.
...я – непонятна?
Что ж сказать?
Ведь я – Востояная
славянка!

ТЮЛЬПАНЫ

Преданья древнего Востока
Еще живут в седом Тянь-Шане.
Легенды старины далекой
Тенями прячутся в тюльпаны,

И помнит он, что жили где-то,
Средь злобы шахского двора
Свои Ромео и Джульетта-
Тахир и юная Зухра.

Тюльпан- цветок любви и страсти,
И издревле дарился он

Как символ пожеланья счастья
Тем, кто любим и кто влюблен.

И так, наверное, когда-то
Любимой в дар его несли
Без слов- любовь и так понятна-
Фархад-Ширин, Меджнун-Лейли.

Как капля с кисточки рассвета,
Как кубок терпкого вина-
Он солнца чудотворным светом
Так щедро напоен до дна!

...Храня седой обет молчанья,
Века считая, словно дни,
Вершины гор причастны тайне;
И знают лишь они одни

Какая неземная сила
Ковер тюльпанов расстелила!

Средь снега, высоко в горах
Их запах-пьяный, терпко-сладкий,
И привкус ветра на губах-
Как легкий поцелуй украдкой...

И причастившись этой силы-
Любви бескрайней, неземной-
Я вдруг внезапно ощутило:
Ее так много мне одной!

И руки крыльями раскинув,
Я буду в вышине парить,
Своей любви незримой силой
Весь мир готова одарить.

И сверху обнимая взглядом
Тюльпаны- озеро любви-
Я знаю: счастье где-то рядом,
Его лишь только позови!

Муҳоҷири тоҷик дар шаҳри Владимир озмуни шоҳмот доир мекунад

Дар вилояти Владимири Русия бо ибтикори шаҳрванди Тоҷикистон Муҳаммаддӯст Худойқулов соли дуввум аст, ки мусобиқот оид ба шоҳмот доир карда мешавад. Дар ин бора худи Худойқуллов зимни ташриф ба дафтар кории “Тоҷикони Россия” изҳор дошт.
-Агар Худо насиб карда бошаду ин кор амалӣ шавад ин бори дуввум мешавад, ки чунин мусобиқот баргузор мешавад. Ин озмунро ман, як муҳоҷири корӣ, ки худ шоҳмотбози асил ҳастам, бахшида ба зодрӯзи ду президент ҳам президети Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва ҳам президенти Россия Владимир Путин ташкил карда будам ва акнун мехоҳам онро васеътар намоям,- гуфт мусоҳиби мо.
Ба суоли он ки чӣ чиз боиси он шуда, ки як муҳоҷири тоҷик ба чунин иқдом даст задааст, Муҳаммаддӯст гуфт, танҳо муаррифии миллати тоҷик ҳамчун як миллати донишманду соҳибтамаддун.
-Асосан шоҳмот як навъи варзиш аст, ки асосан мағзи сари одам дар он иштирок мекунад. Фикррониву мантиқ ва дурбинии инсонро рушд медиҳад ва мо, ки миллате ҳастем, ки шоҳмот маҳз ба миллати мо аз сӯи миллати ҳинду тӯҳфа шудааст, бояд дар ин самт пешгом бошем. Он нигоҳҳои ҳақиронавуу нописандонаи баъзе аз намояндагони мардуми таҳҷоиро метавонем танҳо бо муаррифии дастовардҳои худ дар соҳаҳои гуногун, аз ҷумла варзиш ва ташкили чорабиниҳои фарҳангиву варзишӣ ба нигоҳҳои меҳрубонона ва эҳтиромона табдил кунем. Дигар роҳ нест. Вақте аввалин бор вориди клуби варзишии шоҳмоти шаҳри Владимир шудам ва гуфтам, ки тоҷикам ва омадам, ки ба клуб аъзо шавам, ба сӯям бо истеҳсозову новобарӣ нигаристанд. Аммо, вақте як як бозиҳоро бурдан гирифтам, назарашону муносибаташон тағйир ёфт. Ана ҳамин тавр ҳар як нафар тоҷик бояд бо рафтору муаррфии худаш миллатро дар кишвар бегона муаррифӣ кунад, - илова кард Муҳаммаддӯст.
Имсол ҳам сафорати Тоҷикистон дар Россия ва ҳам намояндагии Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ дар қатори ҷамъияти тоҷикони шаҳри Владимир ба гуфтаи мусоҳиби мо аз ин иқдом истиқбол карданд ва ҳатто барои дастгирӣ низ ваъда додаанд.
Муҳаммаддӯст Худойқулов, зодаи ноҳияи Восеи вилояти Хатлон мебошад ва дар вилояти Владимир муҳоҷири меҳнатӣ аст. Ҳамакнун имсол мехоҳад ин мусобиқотро васеъ гардонад ва барои ҳавасмандкунии варзишгарон аз ҳисоби худ тӯҳфаҳо таҳия карда, эълон доштааст, ки ба чемпиони мусобиқот мошини сабукрави тамғаи “Газ-31” - и худашро тӯҳфа хоҳад кард.

 

Муҳоҷират дар ИДМ. Ду паҳлӯи як муаммо

Аз ҳамон рӯзе, ки мо ба ИМА омадем, оилаи мо ҳамеша бо муҳоҷирон мушкилӣ дошт.
Эдгар Харбург
Раванди муҳоҷират решаи таърихӣ дорад. Инсоният аз қадимулайём барои дастрас намудани маводи ғизо ва зиндагии беҳтар ҳамеша дар ҷустуҷӯи «граали» худ мебошад.
Агар ба таърихи навини ИДМ назар намоем, мебинем, ки ҳаракати оммавии гурезагон ва муҳоҷирони маҷбурӣ, дар натиҷаи бӯҳронҳои шадиди сиёсӣ ва низоъҳои этникӣ дар ҳудуди собиқ давлатҳои шӯравӣ, ба амал омадааст. Аввалин ҷараёнҳои пурзӯри муҳоҷират дар заминаи муноқишаҳои этникӣ ва муқовиматҳои яроқнок оғоз шудаанд.
Марҳилаи дигари муҳоҷират дар натиҷаи як қатор ҳодисаҳои сиёсие, ки дар ҷумҳуриҳои собиқ давлати шӯравӣ баъди аз ҷониби онҳо эълон гардидани истиқлолияти давлатӣ, аз ҷумла қабули қонун дар бораи забони давлатӣ ва баланд шудани ҳисси ифтихори миллии мардумони таҳҷоӣ, ба амал омаданд. Чунин падидаҳо боиси он шуданд, ки аҳолии русзабони Қазоқистон, Осиёи Миёна, Қафқоз, Молдавия ба Россия, ҳамчунин Украинаву Белоруссия репатриатсия шуданд. Авҷи раванди муҳоҷират дар ин замина ба солҳои 1992-1996 рост меояд. Қисми зиёди муҳоҷирон дар ин марҳила дар Россия паноҳгоҳ ёфтанд. Дар маҷмӯъ, зиёда аз 1,3 млн. нафар шаҳрвандони собиқ ҷумҳуриҳои шӯравӣ унвони “гуреза” ва “муҳоҷири маҷбурӣ”-ро соҳиб шуданд. Дар ин марид, ба аҳолии русзабон дар баробари русҳо, инчунин аҳолии таҳҷоӣ ва аъзои оилаҳои аз ҷиҳати этникӣ омехта, ки барои онҳо забони русӣ ҳамчун забони модарӣ ва ё муошират ба ҳисоб мерафт, дохил мешуданд. Дар ҷумҳуриҳои Қафқоз ва Осиёи Миёна аҳолии русзабон асосан қисмати зиёиёни илми-техникиро ташкил медонанд.
Ҳамзамон, омилҳои сиёсӣ билохира сабаби вусъатёбии бӯҳрони шадиди иқтисодӣ дар давлатҳои ИДМ гардида буданд. Бинобар канда шудани муносибатҳои иқтисодии ҷумҳуриҳои собиқ ИҶШС ва вайрон шудани сохтори ягонаи иқтисодии шӯравӣ, корхонаҳои азими саноатӣ аз фаъолият бозмонданд. Тадриҷан бӯҳрони иқтисодӣ ба корхонаҳои хурду миёна ва соҳаи кишоварзӣ низ таъсири худро расонид. Ҳамин тариқ, зиёд шудани фарқият дар сурат ва сохтори иқтисодии байни кишварҳои ИДМ, ба сохти зиндагии аҳолии ин давлатҳо таъсири гуногун расонид.
Дар ҳолати беҳтар кишварҳое (Россия, Қазоқистон, Туркманистон, Озорбойҷон) қарор гирифтанд, ки дорои манбаҳои бузурги боигариҳои табиии дар бозори ҷаҳон арзишманд, мебошанд. Бӯҳрони иқтисодии қаламрави собиқ иттиҳоди шӯравиро фаро гирифта, ба он оварда расонид, ки миқдори мардуми бо кор таъмин хеле коҳиш ёфта, ҳамчунин музди меҳнат бисёр паст фаромад. Дар натиҷа сатҳи зиндагии аҳолӣ ба таври назаррас паст фаромада, боиси паҳншавии қашшоқӣ гардид. Бегуфтугӯ, бартарии иқтисодии Россия нисбат ба дигар давлатҳои ИДМ, мавқеи онро, ҳамчун ҷалбкунандаи асосии муҳоҷирон муайян месозад. Масалан, ба ғайр аз марҳилаи кӯтоҳи бӯҳрон, ки бо дефолти соли 1998 дар ин кишвар вобастагӣ дошт, дар давоми ду даҳсолаи охир музди меҳнат дар Россия нисбат ба дигар давлатхои ИДМ, аз ҷумла Қазоқистон ба таври назаррас баланд буд.
Мавҷуд набудани ҷойи кори доимӣ, ки имконияти ба таври арзанда пеш бурдани зиндагиро медиҳад ва хоҳиши баромадан аз қашшоқӣ, яке аз омилҳои асосие мебошад, ки муҳоҷири меҳнатиро барои ҷустуҷӯи кор ба Россия ва Қазоқистон, водор месозад. Гарчанде ки баъди тадриҷан паси сар кардани бӯҳрони иқтисодӣ, аз нимаи дуюми соли 1990-ум минбаъд миқдори нафарони бо кор таъмин дар давлатҳои ИДМ мунтазам зиёд шуда истода бошад ҳам, ҳамзамон ин афзоишёбӣ ба раванди демографии давлатҳои Осиёи Миёна ва Озорбойҷон, ки миқдори аҳолии синни аз 15 то 60 сола бо суръат зиёд гардид, мувофиқ намеомад.
Зиёд будани миқдори аҳолии қобили меҳнат ва мавҷуд набудани ҷойи кор дар баъзе ҷумҳуриҳо, шаклдигаркунии муҳоҷиратро ба зуҳуроти дигари иҷтимоӣ-сиёсӣ–муҳоҷирати меҳнатӣ, оварда расонид. Аз рӯи хулосаи таҳлилгарон дар ин раванд тахминан 8-12 млн. шаҳрвандон, ё ин, ки 6-8% аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъоли давлатҳои минтақа, ҷалб шудаанд.
Сабабгори асосии муҳоҷирати меҳнатӣ, ин дифференсиатсияи давлатҳои ИДМ аз рӯи нишондодҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ мебошад. Аз он сабаб, ки дар аксар давлатҳои минтақа пастравии сатҳи зиндагӣ, бозмонии истеҳсолот ва зиёд шудани сатҳи бекорӣ ба назар мерасид, дар давлатҳои дигар (масъалан Россия ва Қазоқистон) вазъи устувори иҷтимоӣ-иқтисодӣ, бозори васеъи меҳнат ва маоши баланди корӣ, ҷой дорад. Ин омилҳо, дар робита бо наздикии ҷуғрофӣ, мавҷуд набудани низоми раводидӣ, «шафофии» сарҳади давлатӣ, умумияти фарҳангӣ ва забонӣ, мавҷудияти муносибатҳои хешу таборӣ ва робитаҳои корӣ, ҳамчунин қобили қабул будани дипломҳои таҳсилот, дар маҷмӯъ раванди муҳоҷирати меҳнатиро дар дохили давлатҳои ИДМ, ба фоидаи Россия ва Қазоқистон, ташкил медиҳад.
Дар ҳолати имрӯза муҳоҷирати меҳнатиро дар ИДМ аз рӯи хусусият ва натиҷанокии раванд, ба як чанд намуд ҷудо кардан мумкин аст. Аз ҷумла, ҳамаи давлатҳои минтақа ба се гурӯҳ – кишвархои «кирокунанда» («реципиенты») – Қазоқистон ва Россия; кишварҳои «кирошаванда» («доноры») – Тоҷикистон, Қирғизистон, Ӯзбекистон, Молдова, Украина, Белоруссия, Озорбойҷон, Гурҷистон, Арманистон; кишварҳои «руст» - Турманистон, тақсимбандӣ мегардад.
Дар вақти баррасии раванди муҳоҷират дар қаламрави собиқ иттиҳоди шӯравӣ, мо бояд қайд намоем, ки ҳанӯз аз нигоҳи таърих на он қадар пештар, ҳамаи собиқҷумҳуриҳои шӯравӣ қисми як давлати бузург ба ҳисоб рафта, зуҳуроти муҳоҷират дар дохили як иттиҳоди ташкилӣ ба амал меомад. Дар гузашта мансуб будан ба як давлати абарқудрат, боиси он гардид, ки дар байни аҳолии давлатҳои гуногун алоқаҳои наздик пайдо шуда, дар муоширати ҳамарӯза байни онҳо забони русӣ истифода мешуд.
Ҳамчунин, дар ин ҷода диаспораҳои калоне, ки аз намояндагони халқиятҳои дигари қисмҳои собиқ давлати абарқудрат иборат буданд, арзи вуҷуд намуданд. Бинобар сиёсати забонии аксари давлатҳои соҳибистиқлол, забони русӣ ҳамчун забони давлатӣ дар ин ҷумҳуриҳо аз байн рафта, соатҳои дарсӣ дар мактабҳои миёна кам гардида, ҳамчунин ба миқдори маҳдуд дар раванди таълим дар муассисаҳои олӣ истифода мешавад. Новобаста аз ин, муҳити ягонаи забонӣ гарчанде коҳиш ёфта бошад ҳам, лекин то ҳол ҷой дорад.
Ҳамзамон, бояд қайд намуд, ки муҳоҷирати меҳнатӣ дар минтақаҳои гуногуни Россия нисбатан зуҳуроти оммавӣ мебошад. Агар масъалаи мазкурро дар мисоли минтақаи федералии Приволжье баррасӣ намоем, гуфта метавонем, ки байни талабот ва пешниҳоди қувваи корӣ аз ҷиҳати омодагии касбии муҳоҷирон номувофиқӣ ба назар мерасад. Аз ҷумла, аксари корхонаҳои минтақаи федералии Приволжье ба кормандони касбҳои умумӣ, аз қабили ошпаз, фурӯшанда, ронанда, хиштчин, рангуборчӣ ва ғайра, ниёз доранд. Мисли пештара ба таври ҷиддӣ норасоии мутахассисони маълумоти олидор – духтурон, омӯзгорон ва муҳандисон ба назар мерасад. Дар як вақт, миқдори мутахассисони дорои маълумоти иқтисодӣ ва ҳуқуқӣ, ҳамчунин соҳаи коргузорӣ, аз талаботи ҷойдошта, ба таври назаррас зиёд мебошад.
Масъалаи тадриҷан баланд шудани синну соли кадрҳои баландихтисос ва нарасидани қувваи корӣ, дар ҳамаи корхонаҳои минтақа ҳалталаб боқӣ мемонад. Чунончи, миқдори ҷойҳои холӣ аз ҷониби кортаъмикунандагон ба Кумитаи давлатии меҳнат ва шуғли аҳолӣ пешниҳод мешуда, ҳамасола аз 50 ҳазор нафар мегузарад ( 2011 с. – 53,1 ҳазор, 2012 с. – 59,2 ҳазор, 2013 с.- 56,5 ҳазор нафар), ҳамзамон миқдори ҷойҳои холии қайдшуда, бо истифодаи ҳамаи унсурҳои мусоидаткунандаи шуғли аҳолӣ, танҳо ба миқдори 35% пур карда мешавад, ки сабаби чунин ҳолат, ин сатҳи пасти музди меҳнат, шароити вазнини меҳнат ва ғайра, ба ҳисоб меравад.
Қобили қайд аст, ки саҳми кормандони хориҷӣ дар қиёс бо теъдоди умумии аҳолии дар иқтисодиёт иштироккунанда, ҳамагӣ 1- 1,5% ташкил медиҳад, ки ин ҳолат аз вобастагии на он қадар зиёд аз қувваи кори хориҷӣ шаҳодат медиҳад.
Вақтҳои охир аз ҷониби вазоратҳои марбут эҳтиёҷоти бозори меҳнати минтақаҳо ба қувваи кории бетахассус ва тахассусаш паст ба қайд гирифта мешавад, ки онҳо асосан дар соҳаҳои хоҷагиҳои қишлоқ ва ҷангал, сохтмон, коммуналӣ ва иҷтимоӣ, тарабхонаву меҳмонхонаҳо истифода мешаванд.
Таҳқиқи мутахассисони соҳа нишон медиҳад, ки омилҳои асосии мақсаднокии иқтисодии истифодаи меҳнати муҳоҷирон аз ҷониби кордиҳандагон, инҳо шуда метавонанд:
- сарфа намудани хароҷотҳобарои ташкил намудани фонди музди меҳнат. Аз рӯи қонунҳои амалкунанда, аз ҳисоби маоши шаҳрвандони хориҷӣ, барои суғуртаи нафақавӣ хаққи суғуртави амалӣ карда намешавад(дар ҳолати ба таври таъҷили бастани шартнома ба мӯҳлати на камтар аз 6 моҳ). Ҳамчунин ба суғуртаи ҳатмии тиббӣ ва иҷтимоӣ низ маблағ пардохт карда намешавад;
- пур кардани ҷойҳои холии кории беталабгор. Аз рӯи баъзе касбҳо миқдори ҷойҳои холии корӣ, аз миқдори нафарони бекори ба қайд гирифташуда, даҳҳо маротиба зиёд мебошад;
- ҷой доштани имконияти бе кашида шудан ба ҷавобгарӣ, вайрон кардани талаботҳои қонунгузории меҳнат нисбати муҳоҷирон, аз ҷумла бо роҳи зиёд намудани давомнокӣ ва фаъолнокии рӯзи корӣ.
Чӣ хеле дар боло қайд гардид, айни ҳол Дар кишвари Русия теъдоди бисёртариқувваи кории хориҷӣ ба сохаи сохтмон ҷалб карда мешавад. Ба соҳаи мазкури иқтисодиёт зиёда аз 70% иҷозатномаи барои кор додашуда рост меояд. Ҳамзамон дар вақти чорабиниҳои санҷишии мақомоти назоратӣ, миқдори зиёди муҳоҷирони ба таври ғайриқонунӣ фаъолияткунанда, ошкор карда мешаванд. Бо назардошти он, ки ширкатҳои алоҳида ба номи шахсони сохта, ки асосан шаҳрвандони ғайриқобили пардохткунӣ мебошанд, ҳуҷҷатгузорӣ карда мешаванд, самарнокии чунин чорабиниҳо паст мегардад. Дар натиҷа маблағҳои ҷарима аз 250-800 ҳазор то 2-5 ҳазор паст мефарояд, ё умуман пардохт карда намешавад.
Ҳамзамон, асосҳои ҳуқуқии ҷорӣ, ки ҷудо намудани квотаҳоро пешбинӣ мекунад, барои пайдоиши зуҳуротҳои коррупсионӣ дар мақомоти иҷроияи ҳокимият замина мегузорад. Сабаби асосии чунин ҳолат, ин мавҷуд набудани тартиби муайяни фаъолияти комиссияи байниидоравӣ оид ба сиёсати муҳоҷират дар субектҳои Федератсияи Россия ва тақсимоти ӯҳдадориҳо байни идораҳо дар маъсалаи миқдори квотаҳои додашуда, мебошад.
Дар навбати худ, мавҷуд набудани сохтори амалкунандае, ки хусусиятҳои хоси ташаккулёбии ваъзиятро дар бозори меҳнат, бо назардошти зиёд гардидани раванди муҳоҷират, ба танзим медарорад, дар соҳаҳои иҷтимоиёт ва иқтисодиёт, хатари амниятиро ба амал меорад.
Зиёд гардидани истифодаии қувваи кории хориҷӣ дар минтақаи федералии Приволже, боиси он шуда истодааст, ки дар баъзе ноҳияҳои музофотии минтақа, равандҳои беназорат, вобаста ба зиёд гардидани норозигии аҳолии таҳҷойӣ дар масъалаҳои ҷалби қувваи кори муҳоҷирон дар корхонаву идораҳои сохтори гуногуни иқтисодиёт, маҳдуд кардани онҳо дар соҳаҳои гуногун, риоя нагардидани анъанаву қоидаҳои рафтор дар маҳалли будубош, ба вуқӯъ пайвастани низоъҳо байни намояндагони миллатҳои гуногун, он ҳолат мусоидат карда истодааст, ки солҳоиохир дар мактабҳои таҳсилоти умумӣ миқдори хонандагоне, ки аз Қафқоз ва Осиёи Миёна мебошанд, афзуда истодааст. Дар мактабҳои алоҳида онҳо аз рӯи нишонаи миллӣ ба гурӯҳҳо ҷамъ мешаванд, ки хусусияти хоси чунин гурӯҳҳо ин мутаҳҳидӣ ва муносибати ҳавобаландона нисбати аҳолии таҳҷойӣ мебошад.
Маълумотҳои омории расмӣ аз он шаҳодат медиҳад, ки убури сарҳади давлатии ФР аз ҷониби аксари хориҷиён ба таври қонунӣ сурат мегирад. Лекин, баъдан қисме аз онҳо ба ҳолати ғайриқонунӣ мегузаранд, чунки дар вақти будубош ва фаъолияти меҳнатӣ шаҳрвандони хориҷӣқонунҳои амалкунандаи Россияро, ки ба қайди давлатӣ гузоштан ва гирифтани иҷозатнома барои кор дар қаламрави Россияро ӯҳдадор мекунад, риоя намекунанд. Дар бисёри ҳолатҳо ба ташкили будубоши ғайриқонунии муҳоҷирон шахсони инфиродӣ ва ҳуқуқие, ки қувваи кориихориҷиёнро дар корхонаҳои минтақа истифода мебаранд, алоқаманд мебошанд. Ғайр аз ин,шаҳрвандони хориҷӣ дар мавридҳои алоҳида аз имкониятҳои гурӯҳҳои муташаккили ҷиноӣ истифода мебаранд, ки ба таҳияи ҳуҷҷатҳои қалбакии иҷозатдиҳандаи будубош ва кор дар қаламрави ФР машғуланд.
Чӣ хеле, ки дар боло қайд гардид, яке аз муаммоҳои асосии фаъолияти муҳоҷирон дар минтақаи федералии Приволже, ин аз ҷониби қисми зиёди хориҷиён надонистани забони русӣ мебошад. Дар ин асно, онҳо барои гирифтани ҳар гуна иҷозатномаҳо ва ҳуҷҷатҳои огоҳикунанда, имконияти ба таври мустақилона ба мақомотҳои иҷроияи ҳокимияти давлатӣ муроҷиат намудан, ҳамчунин муроҷиат бо ариза оид ба вайрон гардидани ҳуқуқу озодиашонро надоранд. Омили мазкур ба таври васеъ аз ҷониби шахсони миёнарав, ки худ дар аксар маврид аз Осиёи Миёна ва Қафқоз мебошанд, истифода мегардад. Онҳо аз муҳоҷирони навомада барои мусоидат дар дастрас намудани иҷозатнома барои кор маблағҳои калон ситонида, ҳамчунин дар дигар маврид ба таври ғайриқонунӣ, бе доштани иҷозатномаҳои қайдгардида бо кор таъмин менамоянд. Ҳамин тавр, шахсони миёнарав муҳоҷирони нав ба ФР омадаро ба амалҳои ғайриқонунӣ водор мекунанд.
Муҳоҷирони меҳнатӣ барои паҳншавии ҷараёнҳои динии ифротӣ ҳамчунин ҷинояткории умумиллӣ ва муташаккил заминаи иҷтимоӣ мешаванд.
Қисми зиёди аҳолии таҳҷоӣ (31,1%) – и дар минтақаи федеролии Приволже бино ба натиҷаи пурсишҳои иҷтимоӣ, ки соли 2013 дар Тотористон гузаронида шуда буд, нисбати муҳоҷирон назари манфӣ доранд.
Дар ин минтақа аз соли 2010 то ин ҷониб нишонаҳои ташкилёбӣ ва фаъолшавии гурӯҳҳои ҷиноии этникӣ, аз ҳисоби намояндагони минтақаҳои Қафқоз ва Осиёи Миёна, ба қайд гирифта мешавад. Шумораи ҷиноятҳои аз ҷониби шаҳрвандони хориҷӣ содиргардида, тақрибан 1%- и миқдори умумии ҷиноятҳои дар минтақа содиршударо ташкил медиҳад. Аммо бисёрии ҷиноятҳои аз ҷониби намояндагони давлатҳои Осиёи Миёна ва Қафқоз содир гардида, дар ҷамъият ва воситаҳои ахбори омма, баҳсҳои зиёдро ба миён овардаанд. Аз тарафи дигар, соли гузашта дар минтақаи федеролии Приволже муташанниҷ шудани муносибатҳои байнимиллӣ, боиси авҷ гирифтани ҳисси миллатгароӣ дар байни аҳолии таҳҷойӣ, алалхусус миёни хонандагон ва донишҷӯёни ҷавон гардид.
Айни ҳол, оид ба тарафҳои мусбӣ ва манфии муҳоҷирати меҳнатӣ барои Россия баҳсҳи мухталиф ба миён меоянд. Аз як тараф муҳоҷирати меҳнатӣ бисёр ҷабҳаҳои мусбиро доро мебошад. Ба туфайли муҳоҷирон соҳаҳои гуногуни иқтисодиёт, аз қабили савдо, сохтумон, нақлиёт, хоҷагии қишлоқ ва ғайра ташаккул меёбад. Муҳоҷирон дар бозори меҳнат ҷойҳои холии беталаботро пур мекунанд.
Аз сӯи дигар, дар қаламрави ИДМ муҳоҷирати меҳнатӣ раванди назарраси интиқоли пулиро ба миён овардааст. Аз рӯи ҳисобҳои тақрибӣ, ҳамасола аз ҳудуди Россия муҳоҷирон то 15 млрд. доллари ИМА-ро берун интиқол медиҳанд. Ҳангоми шафофияти пурраи интиқоли пулӣ, ин ҳолат барои кишвари мо 4,5 млрд. фоида (аз рӯи нишондодҳои пасттарини андоз аз ҳисоби фоидаи шахсони инфиродӣ- 30%) аз ҳисоби пардохтҳои андоз, ба ғайр аз пардохтҳои иҷтимоӣ, оварда метавонад.
Самараи асосии иқтисодӣ барои кишварҳои интиқолкунандаи муҳоҷирон, ин коҳиш додани норасогии баланси пардохти аз ҳисоби воридоти маблағҳои интиқолӣ мебошад. Дар давраи ҳозира муҳоҷирати меҳнатӣ на танҳо як роҳи зиндагии қисми зиёди аҳолӣ, балки ба раванди худҷории ба ҳамомезиши иқтисодии давлатҳои алоҳидаи ИДМ табдил ёфтааст.
Ҳамзамон, ба тарафҳои манфии муҳоҷирати меҳнатӣ омилҳои зеринро дохил кардан мумкин аст: инкишофи иқтисодиёти ғайриқонунӣ, демпинги сатҳи маоши меҳнат, дигаргуншавии таркиби этники аҳолӣ, ташкилёбии маҳалҳои этникӣ, вусъатёбии нооромиҳои байнимиллӣ.
Аз рӯи нишонаҳои этникӣ, зист ва фаъолияти якҷояи муҳоҷиронро дар маҳалҳои алоҳида («этнических анклавов»), яке аз равандҳои номатлуб арзёбӣ кардан мумкин аст. Чунин ҳолат раванди воридшавии муҳоҷиронро ба ҷамъият мушкил ва дар баъзе мавридҳо ғайриимкон мегардонад. Аз муҳити беруна боз набудани ҷамъиятҳои этникӣ, муносибати манфӣ ва нобовариро нисбати муҳоҷирон аз тарафи аҳолии таҳҷоӣ зиёд карда, ба мураккаб гардидани муносибатҳои байнимиллӣ замина мегузорад.
Вақтҳои охир масъалаҳои ба муҳоҷират вобаста, яке аз бандҳои асосии барномаҳо дар шиорҳои сиёсии ҳизбу ҳаракатҳои гуногун шудаанд. Масъалаи “Бо муҳоҷират чӣ бояд кард – мубориза бурд ё дастгирӣ намуд?”, ҷамъиятро ба ду гурӯҳи калон ҷудо намудааст. Муаммои мазкур аз соҳаи демографӣ ба соҳаи иқтисодӣ ва сиёсат гузашта, моро дар зиндагии ҳаррӯзаамон пайгирӣ менамояд.

«Студент» аз имтиҳони тафтишот нагузашт

Тафтиши парвандаи яке аз қотилони Салоҳиддин Азизов, ҷавони навхати 22 солаи тоҷик, ки аз сӯи аъзои як гурӯҳи миллатгаро соли 2008 дар вилояти Москва ба таври ваҳшиёна қатл карда, сараш аз танаш ҷудо карда шуда буд, бо номи Иля Горячев аз сӯи Кумитаи тафтишоти Русия ба поён расидааст.
Ёдовар мешавем, ки Иля Горячев, бо лақаби “Студент” яке аз идеологҳои маъруфи миллатгаро шинохта шуда буд, созмони бегонаситези “Русский образ” -ро таъсис дода, дар мубориза бо мардуми омад, рушди бегонабадбинӣ ва бартарият додан ба мардуми славян пешгом будааст.
Баъдан ба созмон дигари ифротии миллатгаро бо номи “Боевая организация русских националистов» (БОРН) пайваста, дар содир намудани як қатор ҷиноятҳои вазнин - қатли jдамон дар заминаи адовати қавмиву миллӣ гумонбар дониста мешуд.
Иля Горячев, бино ба маълумотҳо, дар ташкили чорабиниҳои бегонаситезӣ, аз қабили ташкили ҳамоишҳои эътирозии “Русский марш”, ки ҳамасола дар пойтахти Русия доир мешавад, мақоми хос доштааст.
Ҳамчунин “Студент” бо ҳамроҳонаш Никита Тихонов, Евгения Хасис, Алексей Коршунов, ки қаблан корманди мақомоти амнияти Русия буд, ва чандеи дигар ба куштори ваҳшиёна ду ва зиёда нафар, яз ҷумла журналисти шинохта Анастасия Бабурова, муҳоҷири корӣ, шаҳрванди Тоҷикистон Салоҳиддин Азизов, адвокат Станислав Маркелов, муборизони зидди фашизм Федор Филатов ва Иля Ҷапаридзе ва чанд нафари дигар гумонбар буда, баъди боздошти яке аз саркардагони БОРН Никита Тихонов ва ҳамсари ӯ Евгения Хасис, ки дар маҳбас ба додани шоҳидӣ бар зидди дигар аъзои гурӯҳи ҷиноӣ ва кашф кардани ҷиноётҳои ваҳшиёнаи онҳо бо тафтишот шарнома кард, як - як дастгир карда шуданд.
“Студент” бошад баъди чанд соли фирор ба Сербия, ниҳоят моҳи майи соли гузашта аз сӯи мақомоти ин кишвар боздошт ва ба ҷониби Русия таслим карда шуд.
Дар ҳамин ҳол, вакили дифои Иля Горячев Николай Полозов дар сӯҳбат бо бахши тоҷикии Радиои Озодӣ чанд рӯз қабл аз “Студент” пуштибонӣ карда гуфтааст, ҳамаи иттиҳомот алайҳи ӯ бофта мебошанд.
-Горячев як сиёсатмадори қавмгарост, на қотил. Горячев ба ҳайси раҳбари «Русский образ» хеле фаъолона дар ташкили консертҳо барои «Русский марш» ва ҳамин тавр, дар маъракаҳои сиёсии таҳти назари Кремл ширкат мекард. Ва шаҳрванди тоҷик Салоҳиддин Азизовро на Горячев, балки Никита Тихонов ва Алексей Коршунов - ду узви дигари БОРН куштаанд, -менависад Радиои Озодӣ аз қавли Полозов, вакили дифои “Студент”.
Ин дар ҳолест, ки рӯзи 24 сентябр, Додгоҳи шаҳрии Маскав ҳукми худро нисбати сарвари гурӯҳи БОРН Никита Тихонов эълон дошта, ӯро барои содир намудани 6 куштор ва 2 ҳолати кӯшиши куштор муҷрим донист ва барои 18 сол равонаи зиндон кард.
Дар ҷаласаи додгоҳӣ Никита Тихонов тамоми гуноҳҳои худро иқрор карда, даст доштанаш дар кушторҳоро дар заминаи адовати қавмиву нажодӣ эътироф намуда, алайҳи дигар аъзои созмон нишондод додааст. Аз ҷумла, дар мурофиаи додгоҳӣ Тихонов иқрор кардааст, ки ташкилкунандагони қатли шаҳрванди Тоҷикистон С. Азизов маҳз Иля Горячев буда ва ҳамчунин силоҳи барои куштори адвокат Маркелов ва рӯзноманигор Бабурова истифодашударо Горячев дастрас карда будааст.
Ёдовар мешавем, ки Тихонов то ин дам барои куштори адвокат Маркелов ва журналист Бабурова ба ҳукми абад маҳкум шуда буд.
Ҳамакнун додгоҳи шаҳрии Маскав дар асоси нишондодҳои Тихонов нисбати чор узви дигар ин созмон ҷаласаҳои додгоҳӣ доир намуда, ба баррасии парвандаҳо нисбаташон шурӯъ хоҳад кард.
Ҳамчунин додгоҳи шаҳрии Маскав гуфтааст, баррасии парванда дар нисбати Иля Горячев, яке аз омилони аслии қатли шаҳрванди Тоҷикистон Салоҳуддин Азизов, баъди ошноии ӯ ва вакили дифоаш аз парванда шурӯъ хоҳад шуд.
Вале Тихонов баъди маҳкум шуданаш ба ҳабси абад шаҳодат дод, ки ташкилкунандаи куштор Горячев буд ва туфангчаеро, ки аз он Маркелов ва Бабуроваро куштанд, маҳз Горячев ба ӯ дода буд.
Дар бораи куштори Салоҳиддин ҷавонмарг, ки ҳазорон орзуяшро нобаҳангом ба хок бурд, аз ҷумла дар парвандаи ҷиноӣ гуфта шудааст, ки бо нишондоди боздоштшудагон, куштор 6- уми декабри соли 2008 бо ширкати Коршунов А.С., Паринов А.И., Тихонов Н.А., Горячев И.В. ва дигар узви БОРН бар асосҳои адовати қавмӣ ва ситезҳои идеологӣ бо истифода аз як корд, як корди мачете ва пистолети травматикии тамғаи «Оса» дар ҷангале дар ҳудуди ноҳияи Ленинои вилояти Москва сурат гирифтааст.
- Вақте Салоҳиддин, як муҳоҷири бечора баъди он ки аз зарба беҳуш мешавад, аъзои гурӯҳ сари онро аз танаш ҷудо мекунанд. Ва баъдан онро ба хонаи Тихонов меоранд ва дар яхдон чанд рӯз нигоҳ дошта, сипас бо нашри чанд баёнияҳои сиёсӣ сари муҳоҷири бечораро ба назди маъмурияти шаҳри Можайск бурда меовезанд, навишта буд, “Независимая газета”.
Ёдовар мешавем, ки Салоҳиддин Азизов ва Ҷамоллидин Алиев, ду муҳоҷири кории тоҷик, шаби 6 декабри соли 2008 вақти бозгашт аз кор дар ҷангал мавриди ҳамлаи мусаллаҳона қарор мегиранд. Салоҳиддин баъди тир хӯрдан меафтад ва аммо Ҷамолиддин, ки умраш боқӣ будаасту аҷал амонаш додааст, бо вуҷуди расидани тир тавонистааст аз ҷои ҳодиса фирор кунад ва аз ҳодиса дигар ҳамватанонро хабардор созад. Баъди чанд рӯзи пайдо намудани ҷасади бе сари Салоҳиддин, сари ӯро аз дохили қуттии ахлот пайдо намуда буданд.
Он замон БОРН – (Созмони ҷангии қавмгароёни рус) сармаст аз ваҳшонияти худ ва бо як нотарсии бемисл расми сари муҳоҷирро, ки на бадие ба касе карда буд, ва на садди роҳи амали ягон нафар аз ин бадсириштон шуда буд, ба чанд созмони ҳифзи ҳуқуқ фиристода, расман масъулияти куштори Салоҳиддинро ба дӯш гирифта буд.
Аз куштори ин муҳоҷири кории тоҷик анқариб 7 сол мегузарад, ва ин навбат ҷои шодмонист, ки омилони ин куштор ҷазои сазовор мегиранд.
Аммо, ҷони рафтаи ин навҷавонро дигар бозгардонида ва орзуҳои бахокбурдаашро амалӣ карда намешавад...
Худо ҷои дар ғурбат рафтагонро ҷаннат гардонад!

 

Подписаться на этот канал RSS